ရောင်ရမ်းအူသိမ်အူမရောဂါ (IBD) မော်ဒယ်များနှင့် Preclinical သုတေသနတွင်၎င်းတို့၏အသုံးချမှုများ

အူသိမ်အူမရောင်ရောဂါ (IBD) သည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုတွင် သိသာထင်ရှားသော စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာသည်။ ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ သန်းပေါင်းများစွာသော လူများကို ထိခိုက်၊ IBD တွင် မူလပုံစံ နှစ်မျိုးပါဝင်သည်- Ulcerative Colitis (UC) နှင့် Crohn's Disease (CD)။ ဤရောဂါများသည် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းကို ကြာရှည်စွာ ရောင်ရမ်းစေပြီး ဗိုက်နာခြင်း၊ ဝမ်းလျှောခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်းနှင့် ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း စသည့် လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်ကာ လူနာများ၏ ဘဝအရည်အသွေးကို ဆိုးရွားစွာ ထိခိုက်စေပါသည်။

IBD သုတေသနသည် နှစ်များတစ်လျှောက် သိသာထင်ရှားစွာ တိုးတက်လာသော်လည်း ရောဂါ၏ ရှုထောင့်များစွာမှာ တွေ့ရခဲသည်။ လက်တွေ့လေ့လာမှုများသည် အဖိုးတန်သောထိုးထွင်းသိမြင်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးသော်လည်း၊ အထူးသဖြင့် တိရစ္ဆာန်ပုံစံများဖြင့် လက်တွေ့သုတေသနပြုခြင်းသည် ရောဂါယန္တရားများကိုနားလည်ခြင်း၊ ကုထုံးဆိုင်ရာဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများကိုစမ်းသပ်ခြင်းနှင့် ဆန်းသစ်သောဆေးဝါးပစ်မှတ်များကို အကဲဖြတ်ခြင်းတွင် အရေးပါသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်ပါသည်။ IBD သုတေသနတွင် အသုံးပြုသည့် ကိရိယာများနှင့် နည်းလမ်းများထဲတွင်၊ ရောဂါလှုပ်ရှားမှုအညွှန်းကိန်း (DAI) ရမှတ်သည် ရောဂါပြင်းထန်မှုနှင့် ကုသမှုဆိုင်ရာ လေ့လာမှုများတွင် ကုသမှုဆိုင်ရာ ထိရောက်မှုကို အကဲဖြတ်ရန်အတွက် အုတ်မြစ်ဖြစ်သည်။ ထို့အပြင်၊ IBD ရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွင်ဆက်စပ်နေသည့် TL1A ကဲ့သို့သော cytokines များကို ပစ်မှတ်ထား သုတေသနပြုခြင်းသည် အလားအလာရှိသော ကုသမှုများအတွက် နည်းလမ်းသစ်များကို ဖွင့်လှစ်ပေးပါသည်။

ဤဆောင်းပါးသည် IBD ၏အခြေခံများ၊ တိရစ္ဆာန်ပုံစံများ၏အဓိကအခန်းကဏ္ဍနှင့် DAI အမှတ်ပေးမှုနှင့် TL1A-ပစ်မှတ်ထားကုထုံးများကို အဓိကထား၍ အရည်အသွေးမြင့် IBD မော်ဒယ်များမှတစ်ဆင့် သုတေသနပြုရာတွင် တိုးတက်မှုအတွက် HKeybio က ပံ့ပိုးပေးပုံတို့ကို သရုပ်ဖော်ထားသည်။

 

IBD နားလည်ခြင်း- ရောဂါလက္ခဏာများ၊ အကြောင်းရင်းများနှင့် စိန်ခေါ်မှုများ

IBD သည် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်းကို ထိခိုက်စေသည့် ရောင်ရမ်းမှုဆိုင်ရာ ရောဂါအုပ်စုတစ်စုဖြစ်ပြီး ထပ်တလဲလဲ မီးလောင်မှုများနှင့် နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို ဖြစ်စေသည်။ ၎င်းကို ပုံစံနှစ်မျိုးဖြင့် အဓိကဖော်ပြသည်။

• Ulcerative Colitis (UC) -  ဤ IBD ၏ပုံစံသည် အူမကြီးနှင့် စအိုတွင် ချုပ်နှောင်ထားသောကြောင့် အူအတွင်းအလွှာများ ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် အနာများပေါက်စေသည်။ ရောဂါလက္ခဏာများမှာ အဆက်မပြတ် ဝမ်းလျှောခြင်း၊ စအိုမှ သွေးထွက်ခြင်းနှင့် ဝမ်းဗိုက်နာခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။

• Crohn's Disease (CD) :  CD သည် အစာအိမ်နှင့် အူလမ်းကြောင်း၏ မည်သည့်အစိတ်အပိုင်းကိုမဆို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ပါးစပ်မှ စအိုအထိ မကြာခဏ နက်နဲသော transmural ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေသည်။ အဖြစ်များသော လက္ခဏာများမှာ ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း၊ အာဟာရချို့တဲ့ခြင်းနှင့် fistulas တို့ဖြစ်သည်။

IBD ၏အကြောင်းရင်းအတိအကျကိုမသိရသေးသော်လည်း၎င်းသည်မျိုးရိုးဗီဇစိတ်ဖောက်ပြန်မှု၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်ပျက်ယွင်းမှုနှင့်ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအစပျိုးမှုများ၏အပြန်အလှန်အကျိုးသက်ရောက်မှုကြောင့်ဖြစ်မည်ဟုကျယ်ပြန့်စွာယုံကြည်ကြသည်။ အစားအသောက်၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ စိတ်ဖိစီးမှုနှင့် အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ မိုက်ခရိုဇီဝမညီမျှမှု စသည့်အချက်များသည် ရောဂါစတင်ခြင်းနှင့် တိုးတက်မှုတို့နှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

ဇီဝဗေဒနှင့် ခုခံအား နှိမ်နင်းဆေးများ ကဲ့သို့သော အဆင့်မြင့် ကုထုံးများ ရရှိနိုင်သော်လည်း IBD သည် ပျောက်ကင်းအောင် မကုသနိုင်သော တစ်သက်တာ အခြေအနေအဖြစ် ရှိနေသေးသည်။ ယင်းက ဆက်လက်သုတေသနပြုရန် အရေးကြီးသောလိုအပ်ချက်ကို မီးမောင်းထိုးပြပြီး အထူးသဖြင့် ရောဂါ၏ယန္တရားများကို နားလည်ရန်နှင့် ကုထုံးဆိုင်ရာပစ်မှတ်အသစ်များကို ဖော်ထုတ်ခြင်း။

 

IBD သုတေသနတွင် တိရစ္ဆာန်ပုံစံများ အခန်းကဏ္ဍ

တိရစ္ဆာန်ပုံစံများသည် IBD သုတေသနတွင် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောကိရိယာများဖြစ်ပြီး ရောဂါယန္တရားများကိုလေ့လာရန်၊ စမ်းသပ်မှုယူဆချက်များနှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသောကုသမှုများကို အကဲဖြတ်ရန် ပလက်ဖောင်းတစ်ခုပေးဆောင်သည်။ ဤပုံစံများသည် လူသား IBD ၏ ရှုထောင့်အမျိုးမျိုးကို ပုံတူကူးထားပြီး သုတေသီများအား ထိန်းချုပ်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ရောဂါရှာဖွေနိုင်စေပါသည်။

IBD သုတေသနတွင် တိရစ္ဆာန်ပုံစံများ၏ အဓိကပံ့ပိုးမှုများ-

• Pathogenesis လေ့လာမှုများ-  ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် တစ်သျှူးပျက်စီးမှုတွင်ပါ၀င်သော ဆဲလ်များနှင့် မော်လီကျူးလမ်းကြောင်းများကို ခွဲခြားသတ်မှတ်ရန် ကူညီပေးပါ။

• ကုထုံးစမ်းသပ်ခြင်း-  သုတေသီများအား ဆေးဝါးအသစ်များ၏ ထိရောက်မှုနှင့် ဘေးကင်းမှုကို အကဲဖြတ်ရန် သုတေသီများအား လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုမပြုမီ။

• မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများ-  IBD စတင်ခြင်းနှင့် တိုးတက်မှုကို မျိုးရိုးဗီဇနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအချက်များက မည်ကဲ့သို့ အထောက်အကူဖြစ်စေကြောင်း ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ နားလည်မှုပေးပါ။

တိရစ္ဆာန်ပုံစံများသည် IBD တွင် သီးခြား cytokines၊ ခုခံအားဆဲလ်များနှင့် အစာအိမ် microbiota များ၏ အခန်းကဏ္ဍများကို လေ့လာရန်အတွက် အထူးတန်ဖိုးရှိကြောင်း သက်သေပြခဲ့သည်။ DAI ရမှတ်ကဲ့သို့ စံသတ်မှတ်ထားသော ကိရိယာများကို ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် သုတေသီများသည် ရောဂါပြင်းထန်မှုကို တိုင်းတာနိုင်ပြီး ကုသမှုတုံ့ပြန်မှုများကို ထိထိရောက်ရောက် စောင့်ကြည့်နိုင်ပါသည်။

 

အဓိက IBD တိရစ္ဆာန်မော်ဒယ်များနှင့် ၎င်းတို့၏ အသုံးချပရိုဂရမ်များ

Dextran Sulfate Sodium (DSS) Induced မော်ဒယ်များ

• ယန္တရား-  DSS သည် လူ့ UC ကို အနီးကပ်တုပသည့် ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး အူအတွင်းပိုင်းအတားအဆီးကို နှောင့်ယှက်သည်။

• အသုံးချမှုများ-  စူးရှသော အူမကြီးရောင်ခြင်း၊ epithelial ပြုပြင်မှုယန္တရားများနှင့် ဆေးဝါးထိရောက်မှုကို လေ့လာရာတွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုသည်။

• အားသာချက်များ-  ရိုးရိုးရှင်းရှင်း၊ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာပြီး မျိုးပွားနိုင်သည်။

• ကန့်သတ်ချက်များ-  နာတာရှည်ရောဂါလေ့လာမှုများအတွက် အကန့်အသတ်ရှိသော အသုံးဝင်မှုဖြင့် အဓိကအားဖြင့် စူးရှသောရောင်ရမ်းမှုပုံစံများ။

2,4,6-Trinitrobenzene Sulfonic Acid (TNBS) Induced Models

• ယန္တရား-  TNBS သည် CD-like transmural ရောင်ရမ်းမှုကို ပုံတူကူးကာ ဒေသအလိုက် ခုခံအားတုံ့ပြန်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။

• အပလီကေးရှင်းများ-  Th1 နှင့် Th17 ဆဲလ်များကဲ့သို့သော ကိုယ်ခံအားလမ်းကြောင်းများကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ကုထုံးများကို အကဲဖြတ်ရန်အတွက် အကောင်းဆုံးဖြစ်သည်။

• အားသာချက်များ-  လူသား CD ၏ အဓိက ကိုယ်ခံအားဆိုင်ရာ အင်္ဂါရပ်များကို မော်ဒယ်များ။

• ကန့်သတ်ချက်များ-  တသမတ်တည်းရလဒ်များရရှိရန် တိကျသောစီမံအုပ်ချုပ်မှု လိုအပ်သည်။

Oxazolone (OXA) Induced မော်ဒယ်များ

• ယန္တရား-  OXA သည် Th2 လွှမ်းမိုးထားသော ကိုယ်ခံအားတုံ့ပြန်မှုကို အစပျိုးစေပြီး UC ကဲ့သို့သော အခြေအနေများအတွက် စံနမူနာတစ်ခု ဖန်တီးသည်။

• အပလီကေးရှင်းများ  - T-cell အခန်းကဏ္ဍများကို လေ့လာပြီး တိကျသော ကိုယ်ခံအားလမ်းကြောင်းများကို ပစ်မှတ်ထား၍ ကုထုံးများ ဖော်ထုတ်ရန် မကြာခဏအသုံးပြုသည်။

• အားသာချက်များ-  ခုခံအားယန္တရားလေ့လာမှုတွင် တိကျသေချာမှု မြင့်မားသည်။

• ကန့်သတ်ချက်များ-  နာတာရှည် UC လေ့လာမှုများအတွက် ကန့်သတ်ချက် လျှောက်လွှာ။

IBD သုတေသနတွင် DAI ရမှတ်၏အရေးကြီးမှု

ရောဂါလှုပ်ရှားမှုအညွှန်းကိန်း (DAI) ရမှတ်သည် ကြိုတင်လက်တွေ့ IBD သုတေသနတွင် အရေးပါသောကိရိယာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် တိရစ္ဆာန်ပုံစံများတွင် ရောဂါပြင်းထန်မှုကို အကဲဖြတ်ရန်အတွက် စံသတ်မှတ်ထားသောနည်းလမ်းကို ပံ့ပိုးပေးကာ လေ့လာမှုများတစ်လျှောက် လိုက်လျောညီထွေမှုနှင့် ယုံကြည်စိတ်ချရမှုတို့ကို သေချာစေသည်။

DAI အမှတ်ဖြင့် အကဲဖြတ်သည့် ဘောင်များ-

• ကိုယ်အလေးချိန်ကျခြင်း-  ကျန်းမာရေးနှင့် စနစ်ကျသော ရောဂါများ၏ သက်ရောက်မှုကို ထင်ဟပ်စေသည်။

• Stool Consistency-  အစာအိမ်ရောင်ရမ်းမှုနှင့် epithelial ပျက်စီးမှုအဆင့်ကို ညွှန်ပြသည်။

• Rectal Bleeding-  ဆီးလမ်းကြောင်း ဒဏ်ရာနှင့် ပြင်းထန်သော ရောင်ရမ်းမှု၏ တိုက်ရိုက် အမှတ်အသားအဖြစ် ဆောင်ရွက်သည်။

DAI ရမှတ်သည် သုတေသီများအား အောက်ပါတို့ကို လုပ်ဆောင်နိုင်စေပါသည်။

ရောဂါတိုးတက်မှုနှင့် ကုသမှုတုံ့ပြန်မှုများကို စောင့်ကြည့်ပါ။

မတူညီသော ကုထုံးဆိုင်ရာ ဆောင်ရွက်ချက်များ၏ ထိရောက်မှုကို နှိုင်းယှဉ်ပါ။

ရောဂါပြင်းထန်မှု ပမာဏတိုင်းတာမှုဖြင့် ကြိုတင်လက်တွေ့တွေ့ရှိချက်များကို အတည်ပြုပါ။

DAI အမှတ်ပေးမှုကို စမ်းသပ်ပရိုတိုကောများတွင် ပေါင်းစပ်ခြင်းဖြင့် သုတေသီများသည် ခိုင်မာပြီး မျိုးပွားနိုင်သော ရလဒ်များကို သေချာစေကာ လက်တွေ့စမ်းသပ်လေ့လာမှုများ၏ ယုံကြည်စိတ်ချရမှုကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်ပါသည်။

 

IBD သုတေသနတွင် တိုးတက်မှု- TL1A ကို ပစ်မှတ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

TNF superfamily ၏အဖွဲ့ဝင် TL1A သည် IBD ရောဂါဖြစ်ပွားမှုတွင် အဓိကကစားသမားအဖြစ် ပေါ်ထွက်လာခဲ့သည်။ ဤ cytokine သည် ကိုယ်ခံအား တုံ့ပြန်မှုများကို ထိန်းညှိပေးပြီး အစာအိမ်အတွင်း ရောင်ရမ်းမှုကို အားပေးကာ ၎င်းအား အလားအလာရှိသော ကုထုံးပစ်မှတ်တစ်ခု ဖြစ်လာစေသည်။

IBD တွင် TL1A ၏ အခန်းကဏ္ဍ-

• IBD တွင် မြင့်မားသောအဆင့်များ-  တိုးမြှင့်ထားသော TL1A ဖော်ပြမှုသည် UC နှင့် CD နှစ်ခုလုံးတွင် ပြင်းထန်သောရောင်ရမ်းမှုနှင့် တစ်သျှူးပျက်စီးမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။

• Immune Activation-  TL1A သည် T-cell တက်ကြွမှုကို အားကောင်းစေပြီး အစာအိမ်ရောင်ရမ်းမှုကို ပိုမိုဆိုးရွားစေကာ ရောင်ရမ်းမှုဖြစ်စေသော cytokines ထုတ်လုပ်မှုကို လှုံ့ဆော်ပေးသည်။

သုတေသနလျှောက်လွှာများ-

TL1A ကို ပစ်မှတ်ထား သော ကြိုတင်လက်တွေ့ လေ့လာမှုများက ရောင်ရမ်းမှုကို လျှော့ချရန်၊ အစာအိမ် အတားအဆီး လုပ်ဆောင်မှုကို ပိုမိုကောင်းမွန်စေခြင်းနှင့် ပင်မဓာတ်ကို ပြန်လည် ထူထောင်ရာတွင် အလားအလာ ရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။

DAI အမှတ်ပေးထားသော တိရစ္ဆာန်မော်ဒယ်များသည် TL1A inhibitors များကို အကဲဖြတ်ရာတွင် အရေးကြီးပြီး ၎င်းတို့၏ ကုထုံးဆိုင်ရာ အလားအလာနှင့် ဘေးကင်းရေးဆိုင်ရာ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုများကို ပေးဆောင်ပါသည်။

TL1A ကို အာရုံစိုက်ခြင်းဖြင့်၊ အထူးသဖြင့် သမားရိုးကျကုထုံးများကို တုံ့ပြန်မှုမရှိသော လူနာများတွင် မလိုက်လျောညီထွေဖြစ်သော ဆေးခန်းလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းပေးသည့် ဆန်းသစ်သောကုသမှုများအတွက် လမ်းခင်းပေးပါသည်။

 

IBD Animal Models များတွင် HKeybio ၏ ကျွမ်းကျင်မှု

HKeybio သည် autoimmune တိရိစ္ဆာန်ပုံစံများကို အထူးပြုသည့် အဆင့်မြင့်နည်းပညာလုပ်ငန်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ preclinical research တွင် ဆယ်စုနှစ် နှစ်ခုနီးပါး အတွေ့အကြုံဖြင့်၊ HKeybio သည် IBD လေ့လာမှုများအတွက် နောက်ဆုံးပေါ် ဖြေရှင်းနည်းများကို ပံ့ပိုးပေးပါသည်။

HKeybio ကို ဘာကြောင့် ရွေးချယ်တာလဲ။

ခေတ်မီသော အဆောက်အဦများ-

• Suzhou စက်မှုဥယျာဉ်ရှိ တိရစ္ဆာန်လေးများ စမ်းသပ်သည့် စက်ရုံ။

• အဆင့်မြင့်သုတေသနအတွက် Guangxi ရှိ လူသားမဟုတ်သော primate စမ်းသပ်မှုအခြေစိုက်စခန်း။

ပြည့်စုံသော IBD မော်ဒယ်များ

• DSS Induced C57BL/6 IBD မော်ဒယ်-  UC သုတေသနနှင့် ဆေးဝါးစမ်းသပ်ခြင်းအတွက် စံပြ။

• TNBS Induced C57BL/6 နှင့် SD IBD မော်ဒယ်-  CD ကဲ့သို့သော ကိုယ်ခံအားတုံ့ပြန်မှုများကို အာရုံစိုက်ထားသည်။

• OXA Induced C57BL/6 & BALB/c & SD IBD မော်ဒယ်-  Th2-mediated immune ယန္တရားများတွင် အထူးပြုသည်။

အဆင့်မြင့် သုတေသနပြုနိုင်မှု-

• တိကျသောရောဂါအကဲဖြတ်မှုအတွက် DAI အမှတ်ပေးကျွမ်းကျင်မှု။

• TL1A အာရုံစူးစိုက်သော သုတေသနတွင် ဦးဆောင်မှုဖြင့် နောက်ဆုံးပေါ်ကုထုံးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေပါသည်။

 

HKeybio ၏ IBD မော်ဒယ်များ အသုံးချမှုများ

• ဆေးဝါးရှာဖွေတွေ့ရှိမှု-  ရောင်ရမ်းမှုဆန့်ကျင်ရေးနှင့် ခုခံအားစနစ်ဆိုင်ရာ ဒြပ်ပေါင်းများကို အကဲဖြတ်ပါ။

• စက်ပိုင်းဆိုင်ရာလေ့လာမှုများ-  ကိုယ်ခံအားလမ်းကြောင်းများနှင့် cytokine အပြန်အလှန်တုံ့ပြန်မှုများကို စူးစမ်းလေ့လာပါ။

• ကုထုံးအတည်ပြုခြင်း-  TL1A ကဲ့သို့ ဆန်းသစ်သောပစ်မှတ်များ၏ ထိရောက်မှုကို စမ်းသပ်ပါ။

 

နိဂုံး

IBD တိရစ္ဆာန်ပုံစံများသည် ဤရှုပ်ထွေးသောရောဂါများကို ကျွန်ုပ်တို့၏နားလည်သဘောပေါက်မှုကို မြှင့်တင်ရန်နှင့် ထိရောက်သောကုသမှုများပြုလုပ်ရန်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သောကိရိယာများဖြစ်သည်။ HKeybio သည် IBD မော်ဒယ်များအတွက် ကျွမ်းကျင်မှု DAI ရမှတ်နှင့် TL1A ကို ပစ်မှတ်ထားသော နောက်ဆုံးပေါ် သုတေသနပြုသည့် ကိရိယာများကဲ့သို့ ကိရိယာများအပေါ် အလေးပေးမှုဖြင့် ပေါင်းစပ်ထားပြီး ၎င်းအား အကြိုလက်တွေ့လေ့လာမှုများအတွက် ယုံကြည်စိတ်ချရသော ပါတနာအဖြစ် နေရာပေးထားသည်။ သင်၏ သုတေသနကို ပံ့ပိုးပေးပြီး IBD ကုသမှုတွင် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုကို တွန်းအားပေးနိုင်ပုံကို လေ့လာရန် ယနေ့ HKeybio သို့ ဆက်သွယ်ပါ။