Cirrhosis သည် အသည်းတစ်သျှူးများ အမာရွတ်ဖြင့် ထင်ရှားသော ပြင်းထန်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိသော ရောဂါဖြစ်သည်။ နာတာရှည်အရက်စွဲခြင်း၊ အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါနှင့် အချို့သော autoimmune ရောဂါများကဲ့သို့သော အကြောင်းရင်းများကြောင့် ရေရှည်အသည်းပျက်စီးခြင်း၏ ရလဒ်ဖြစ်သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ အသည်းသည် အဆိပ်ထုတ်ခြင်းနှင့် ပရိုတင်းဓာတ်ပေါင်းစပ်ခြင်းအပါအဝင် ၎င်း၏အခြေခံလုပ်ဆောင်ချက်များကို လုပ်ဆောင်ရာတွင် ထိရောက်မှုနည်းလာသည်။ ဤဆောင်းပါးသည် အသည်းခြောက်ခြင်း၏ အကြောင်းရင်းများနှင့် တိုးတက်မှု၊ သေးငယ်သော တိရစ္ဆာန် autoimmune ရောဂါပုံစံများကို မည်ကဲ့သို့အသုံးပြုပုံနှင့် အသည်းရောဂါဆိုင်ရာ သုတေသနပြုမှုတွင် ဤပုံစံများ၏ အရေးပါပုံကို စူးစမ်းလေ့လာပါသည်။

အသည်းခြောက်ခြင်းဆိုတာဘာလဲ။

ကျန်းမာသောအသည်းတစ်သျှူးများကို အမာရွတ်တစ်သျှူးများဖြင့် အစားထိုးရန် ရေရှည်အသည်းပျက်စီးခြင်းကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းခြောက်ခြင်း၊ အသည်း၏ပုံမှန်လုပ်ငန်းဆောင်တာများကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည်။ အသည်းသည် အန္တရာယ်ရှိသော အရာများကို ဖယ်ရှားပေးခြင်း၊ မရှိမဖြစ် ပရိုတင်းများ ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ဗီတာမင်နှင့် သတ္တုဓာတ်များ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် ဇီဝြဖစ်ပျက်မှုကို ထိန်းညှိရာတွင် အရေးကြီးသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။

အသည်းခြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသော အကြောင်းရင်းများ ကွဲပြားသော်လည်း အဖြစ်များသော အကြောင်းရင်းများမှာ-

နာတာရှည်အရက်သောက်ခြင်း- နှစ်ပေါင်းများစွာ အရက်အလွန်အကျွံသောက်သုံးခြင်းသည် အသည်းခြောက်ခြင်း၏ အဓိကအကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရက်သည် အသည်းဆဲလ်များကို ပျက်စီးစေပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေကာ အမာရွတ်ဖြစ်စေသည်။

အသည်းရောင်ရောဂါ- အသည်းရောင်အသားဝါ B နှင့် အသည်းရောင် C ကဲ့သို့သော နာတာရှည်ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကူးစက်မှုများသည် အသည်းရောင်ရမ်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပြီး နောက်ဆုံးတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းအထိ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

အရက်မဟုတ်သော အသည်းအဆီဖုံးရောဂါ (NAFLD) - အဝလွန်ခြင်းနှင့် ဆီးချိုရောဂါနှင့် ဆက်စပ်နေသောကြောင့် NAFLD သည် အသည်းအတွင်း အဆီစုပုံခြင်းကို ဖြစ်စေပြီး ရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် နောက်ဆုံးတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည်။

Autoimmune ရောဂါများ- ခန္ဓာကိုယ်၏ ခုခံအားစနစ်က အသည်းဆဲလ်များကို တိုက်ခိုက်သည့် ရောဂါများဖြစ်သည့် autoimmune hepatitis သည် အသည်းခြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်သည်။

အသည်းခြောက်ခြင်းသည် အစောပိုင်းအဆင့်တွင် သိသာထင်ရှားသောလက္ခဏာများမရှိတတ်သောကြောင့် သိသာထင်ရှားသောပျက်စီးမှုမဖြစ်ပွားမီအထိ ရောဂါရှာဖွေရန်ခက်ခဲစေသည်။ အသုံးများသော ရောဂါရှာဖွေရေးကိရိယာများတွင် သွေးစစ်ခြင်း၊ ပုံရိပ်ဖော်လေ့လာမှုများ (ဥပမာ အာထရာဆောင်း သို့မဟုတ် CT စကင်န်) နှင့် တစ်ခါတစ်ရံတွင် အသည်းပျက်စီးမှုကို အကဲဖြတ်ရန် အသည်းအသားစယူခြင်း ပါဝင်သည်။

အသည်းခြောက်ရင် ဘာဖြစ်တတ်လဲ။

အသည်းပျက်စီးသည့်အခါတိုင်း၊ ၎င်းသည် တစ်သျှူးအသစ်များထုတ်လုပ်ခြင်းဖြင့် သူ့ကိုယ်သူ ပြန်လည်ပြုပြင်ရန် ကြိုးစားသည်။ သို့သော်၊ အသည်းခြောက်ခြင်းကဲ့သို့သော နာတာရှည်ရောဂါများတွင် ကျန်းမာသောအသည်းဆဲလ်များအစား အမာရွတ်တစ်သျှူးများကို ထုတ်လုပ်ပေးသောကြောင့် ပြုပြင်မှုလုပ်ငန်းစဉ်သည် မပြည့်စုံပါ။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤအမာရွတ်တစ်သျှူးများ စုပုံလာကာ ကျန်းမာသော အသည်းဆဲလ်များကို တဖြည်းဖြည်း အစားထိုးလာပြီး အသည်း၏လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်စေပါသည်။ အသည်းခြောက်ခြင်း တိုးလာသည်နှင့်အမျှ အသည်းချို့ယွင်းခြင်း၊ variceal bleeding နှင့် အသည်းကင်ဆာကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည်။

အသည်းခြောက်ခြင်းတွင် autoimmune ရောဂါများ၏အခန်းကဏ္ဍ

ခုခံအားစနစ်သည် အသည်းကို မှားယွင်းတိုက်ခိုက်ခြင်းကြောင့် အသည်းခြောက်ခြင်း၏ အရေးပါသော အကြောင်းရင်းတစ်ခုဖြစ်သည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ autoimmune hepatitis တွင်၊ ခုခံအားစနစ်သည် အသည်းဆဲလ်များကို တိုက်ခိုက်ပြီး ရောင်ရမ်းမှုကို ဖြစ်စေကာ၊ မကုသဘဲထားပါက အသည်းခြောက်သည်။ Autoimmune ရောဂါများသည် ရောဂါရှာဖွေရန် ခက်ခဲနိုင်ပြီး သင့်လျော်သော ကုသမှုမရှိပါက အသည်းခြောက်ခြင်းသို့ နှေးကွေးသော်လည်း ရှောင်လွှဲ၍မရပါ။

ကြွက်နှင့် ကြွက်ကဲ့သို့သော တိရိစ္ဆာန်လေးများတွင် အော်တိုခုခံအားရောဂါများ မည်ကဲ့သို့ ဖြစ်ပေါ်လာသည်ကို သိရှိနားလည်မှု တိုးလာခြင်းကြောင့် သုတေသီများကို ကြွက်နှင့် ကြွက်ကဲ့သို့သော တိရစ္ဆာန်များတွင် autoimmune ရောဂါပုံစံများကို တီထွင်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤမော်ဒယ်များသည် အသည်းဒဏ်ရာ၏ ယန္တရားများကို လေ့လာခြင်း၊ autoimmune အသည်းရောင်အသားဝါရောဂါဗေဒကို နားလည်ခြင်းနှင့် အသည်းခြောက်ခြင်းအတွက် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုထုံးနည်းဗျူဟာများကို စမ်းသပ်ခြင်းအတွက် တန်ဖိုးမဖြတ်နိုင်ပေ။

အသည်းခြောက်ခြင်း သုတေသနတွင် တိရစ္ဆာန်ငယ်လေးများ၏ အခန်းကဏ္ဍ

သေးငယ်သော တိရစ္ဆာန်ပုံစံများသည် အသည်းခြောက်ခြင်းနှင့် autoimmune ရောဂါများအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏နားလည်မှုကို မြှင့်တင်ရန် အရေးကြီးပါသည်။ တိရိစ္ဆာန်များတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသော စွမ်းရည်သည် သုတေသီများအား လူသားအသည်းရောဂါများကို စံနမူနာပြုကာ ထိန်းချုပ်ထားသော ပတ်ဝန်းကျင်တွင် လေ့လာနိုင်စေပါသည်။ CCl₄-induced cirrhosis rat model သည် အများဆုံးအသုံးပြုသော အသည်းခြောက်ခြင်းကို လေ့လာရန် မော်ဒယ်များစွာကို ရရှိနိုင်ပါသည်။

CCl4-induced liver cirrhosis ကြွက်မော်ဒယ်

CCl₄-induced cirrhosis ကြွက်ပုံစံသည် အသည်းအဆီဖုံးခြင်းနှင့် အသည်းခြောက်ခြင်းကို လေ့လာရန်အတွက် အသုံးအများဆုံးတိရစ္ဆာန်ပုံစံများထဲမှတစ်ခုဖြစ်သည်။ ကာဗွန်တက်ထရာကလိုရိုက် (CCl₄) သည် အသည်းဆဲလ်များကို ပျက်စီးစေသည့် ဖရီးရယ်ဒီကယ်များကို ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် အသည်းပျက်စီးစေသည့် hepatotoxin ဖြစ်သည်။ ရက်သတ္တပတ်များ သို့မဟုတ် လများအတွင်း CCl₄ ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ထိတွေ့ခြင်းသည် centrilobular liver necrosis၊ ရောင်ရမ်းမှုအားကောင်းသော ကိုယ်ခံအားတုံ့ပြန်မှုများ၊ fibrosis နှင့် နောက်ဆုံးတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းသို့ ဦးတည်သွားနိုင်သည်။

CCl4-induced liver cirrhosis ၏ ယန္တရား

CCl₄ ကို အသည်းအင်ဇိုင်းများဖြင့် ဇီဝြဖစ်ပျက်သောအခါ၊ ၎င်းသည် အသည်းဆဲလ်များကို ပျက်စီးစေသည့် လွန်ကဲသော ဓာတ်ပြုဇီဝဖြစ်စဉ်များကို ဖန်တီးသည်။ ဤလုပ်ငန်းစဉ်သည် တစ်သျှူးအမာရွတ်များဖြစ်ပေါ်စေသည့် ရောင်ရမ်းမှုနှင့် fibrotic တုံ့ပြန်မှုများစွာကို အစပျိုးစေသည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ ဤပျက်စီးမှုသည် စုပုံလာပြီး အသည်း၏လုပ်ဆောင်ချက်ကို ဆုံးရှုံးစေသည်။ CCl₄-ဖြစ်ပေါ်စေသော cirrhosis မော်ဒယ်သည် အသည်းဒဏ်ရာ၊ အကြောပြတ်ခြင်းနှင့် အသည်းခြောက်ခြင်း၏ မော်လီကျူးနှင့် ဆဲလ်များ၏ ယန္တရားများကို နားလည်ရန် ကူညီပေးသည်။ သုတေသီများသည် ရောင်ရမ်းခြင်းကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ကင်ဆာရောဂါဖြစ်ပွားမှုကို နှေးကွေးခြင်း သို့မဟုတ် ရပ်တန့်ရန် ရောင်ရမ်းခြင်းကို ပစ်မှတ်ထားသည့် ကုသမှုများအပါအဝင် အမျိုးမျိုးသော ကုသနည်းများကို စမ်းသပ်ရန် မော်ဒယ်ကို အသုံးပြုခဲ့သည်။

တိရစ္ဆာန်ငယ်များတွင် အခြားသော autoimmune ရောဂါပုံစံများ

CCl₄ အပြင်၊ အခြားသော autoimmune ရောဂါပုံစံများကို တိရစ္ဆာန်ငယ်များတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းကို လေ့လာရန် အသုံးပြုပါသည်။ ဥပမာအားဖြင့်၊ autoimmune hepatitis ၏ ကြွက်မော်ဒယ်များသည် အသည်းခြောက်ခြင်းကို ဖြစ်စေသော အသည်းဆဲလ်များအပေါ် autoimmune attack ကို အတုယူပါသည်။ ဤပုံစံများသည် အသည်းရောင်ရမ်းခြင်းနှင့် ပျက်စီးခြင်းအတွက် အထောက်အကူဖြစ်စေသော T cells နှင့် B ဆဲလ်များကဲ့သို့ ခုခံအားဆဲလ်များကို သုတေသီများအား နားလည်စေရန် ကူညီပေးပါသည်။

တူညီသောနည်းလမ်းတစ်ခုမှာ TNF receptors များ သို့မဟုတ် interleukin 6 (IL-6) ကို လွန်ကဲစွာဖော်ပြခြင်းကဲ့သို့သော autoimmune ရောဂါဖြစ်စေသော autoimmune ရောဂါဖြစ်စေသော ကြွက်များကို အသုံးပြုရန်ဖြစ်သည်။ ဤပုံစံများသည် ခုခံအား ကျဆင်းစေသော ဆေးဝါးများကဲ့သို့သော ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုထုံးများကို စမ်းသပ်ရန်အတွက် အရေးကြီးသည်မှာ autoimmune hepatitis ၏ လက္ခဏာများကို သက်သာစေပြီး cirrhosis ဖြစ်နိုင်ချေကို လျှော့ချရန် အရေးကြီးပါသည်။

လူသားများတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းကို ကုသခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲခြင်း။

အသည်းခြောက်ခြင်းသည် တိုးတက်သောရောဂါဖြစ်သော်လည်း စောစီးစွာရှာဖွေတွေ့ရှိခြင်းနှင့် သင့်လျော်သောကုသမှုသည် ရောဂါကြိုတင်ခန့်မှန်းမှုကို သိသိသာသာတိုးတက်စေပြီး နောက်ထပ်အသည်းပျက်စီးခြင်းကို ကာကွယ်နိုင်သည်။ အသည်းခြောက်ခြင်းကို ကုသရာတွင် အဓိကအားဖြင့် ၎င်း၏ အရင်းခံအကြောင်းရင်းပေါ်တွင် မူတည်သည် ။

နာတာရှည် အရက်သောက်ခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အသည်းခြောက်ခြင်း- ပထမအဆင့်မှာ အရက်သောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ရန်ဖြစ်ပြီး ယင်းသည် အသည်းခြောက်ခြင်း၏ တိုးတက်မှုကို သိသိသာသာ နှေးကွေးစေပါသည်။ ascites နှင့် variceal bleeding ကဲ့သို့သော နောက်ဆက်တွဲပြဿနာများကို အာဟာရပံ့ပိုးမှုနှင့် ကုသရေးသည်လည်း အရေးကြီးပါသည်။

အသည်းရောင်အသားဝါကြောင့်ဖြစ်သော အသည်းခြောက်ခြင်း- ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးသတ်ဆေးသည် အသည်းရောင်အသားဝါ B နှင့် C ပိုးများကို ထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး အသည်းခြောက်ခြင်း၏တိုးတက်မှုကို နှေးကွေးစေနိုင်သည်။

autoimmune hepatitis ကြောင့် အသည်းခြောက်ခြင်း- corticosteroids ကဲ့သို့သော ကိုယ်ခံအားထိန်းဆေးများသည် ရောင်ရမ်းမှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် autoimmune အသည်းရောင်ရောဂါရှိသူများတွင် နောက်ထပ်အသည်းပျက်စီးမှုကို ကာကွယ်နိုင်သည်။

အချို့သောအခြေအနေများတွင်၊ အသည်းခြောက်ခြင်းသည် ပုံမှန်အသည်းလုပ်ငန်းဆောင်တာများ ပြန်လည်ရရှိရန် အသည်းအစားထိုးကုသမှုခံယူရန်လိုအပ်ပြီး နောက်ဆုံးအဆင့်အသည်းရောဂါအထိ ဖြစ်လာနိုင်သည်။

အမြဲမေးလေ့ရှိသောမေးခွန်းများ

အသည်းခြောက်ခြင်းဆိုတာ ဘာလဲ၊ ၎င်းရဲ့အကြောင်းရင်းတွေက ဘာတွေလဲ။

Cirrhosis သည် ကျန်းမာသော အသည်းတစ်သျှူးများကို အမာရွတ်တစ်သျှူးများဖြင့် အစားထိုးပြီး အသည်း၏လုပ်ဆောင်ချက်ကို ချို့ယွင်းသွားစေသည့် ရောဂါတစ်ခုဖြစ်သည်။ အရက်သောက်ခြင်း၊ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးဝင်ခြင်း (အသည်းရောင်ခြင်းကဲ့သို့သော)၊ အရက်မဟုတ်သောအဆီများသော အသည်းရောဂါနှင့် autoimmune ရောဂါများ (အော်တိုခုခံအားအသည်းရောင်ခြင်းကဲ့သို့သော) ကြောင့်ဖြစ်နိုင်သည်။

အသည်းခြောက်ခြင်းရဲ့ လက္ခဏာတွေက ဘာတွေလဲ။

၎င်း၏အစောပိုင်းအဆင့်တွင်, အသည်းခြောက်ရောဂါလက္ခဏာမပြနိုင်ပါ။ ရောဂါတိုးလာသည်နှင့်အမျှ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ခြင်း၊ အသားဝါခြင်း (အရေပြားနှင့် မျက်လုံးများဝါခြင်း)၊ ဝမ်းဗိုက်နာခြင်းနှင့် ရောင်ရမ်းခြင်း (ascites) ကဲ့သို့သော လက္ခဏာများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သည်။

တိရစ္ဆာန်ငယ်လေးများသည် အသည်းခြောက်ခြင်းကို သုတေသနပြုရန် မည်သို့ကူညီနိုင်သနည်း။

တိရစ္ဆာန်ငယ်များ အထူးသဖြင့် ကြွက်များနှင့် ကြွက်များကို အသည်းပျက်စီးခြင်းနှင့် အသည်းခြောက်ခြင်းတို့ကို လေ့လာရန် autoimmune ရောဂါပုံစံများတွင် အသုံးပြုကြသည်။ ဤပုံစံများသည် သုတေသီများအား အသည်း fibrosis ၏ ယန္တရားများကို လေ့လာပြီး ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုသမှုများကို စမ်းသပ်ရန် ကူညီပေးပါသည်။

CCl4 ဖြစ်ပေါ်စေသော အသည်းခြောက်ခြင်း ပုံစံကား အဘယ်နည်း။

CCl4 ဖြစ်ပေါ်စေသော အသည်းခြောက်ခြင်းပုံစံတွင် အသည်းပျက်စီးခြင်းနှင့် အသည်းခြောက်ခြင်းတို့ကို ဖြစ်စေသည့် အရာတစ်ခုဖြစ်သည့် ကာဗွန် tetrachloride သည် ကြွက်များအား ကာဗွန် tetrachloride နှင့် ထိတွေ့ခြင်း ပါဝင်သည်။ ဤပုံစံကို အသည်းရောဂါ၏ တိုးတက်မှုကို လေ့လာရန်နှင့် ကုသမှုအသစ်များကို စမ်းသပ်ရန်အတွက် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုပါသည်။

အသည်းခြောက်ခြင်းကို ပြောင်းပြန်လှန်နိုင်ပါသလား။

အခြေအနေအများစုတွင် အသည်းခြောက်ခြင်းကို လုံးဝပြောင်းပြန်လှန်၍မရပါ။ သို့သော်လည်း စောစီးစွာ ရောဂါရှာဖွေခြင်းနှင့် ကုသခြင်းသည် အခြေအနေကို စီမံခန့်ခွဲရန်၊ နောက်ထပ် ပျက်စီးမှုများကို ကာကွယ်ရန်နှင့် ဘဝအရည်အသွေးကို မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးနိုင်ပါသည်။ ပြင်းထန်သော အသည်းခြောက်ခြင်းတွင် အသည်းအစားထိုးကုသမှု လိုအပ်ပါသည်။

နိဂုံးချုပ်အားဖြင့်

အသည်းခြောက်ရောဂါသည် စောစီးစွာသိရှိနိုင်ပြီး ထိရောက်သောကုသမှုခံယူရန် လိုအပ်သော ပြင်းထန်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ရှိသောရောဂါဖြစ်သည်။ Autoimmune ရောဂါများသည် အသည်းခြောက်ခြင်း၏ အရေးကြီးသော အကြောင်းရင်းများဖြစ်ပြီး အဆိုပါရောဂါများ၏ နောက်ကွယ်ရှိ ယန္တရားများကို နားလည်ရန်မှာ ထိရောက်သော ကုသမှုများ ဖော်ဆောင်ရန်အတွက် အရေးကြီးပါသည်။ အထူးသဖြင့် autoimmune disease model နှင့် CCl4-induced cirrhosis ပါ၀င်သော တိရစ္ဆာန်ပုံစံငယ်များသည် အသည်းရောဂါအကြောင်း ကျွန်ုပ်တို့၏နားလည်မှုကို တိုးတက်ကောင်းမွန်စေပြီး ကုသမှုအသစ်များ ဖော်ဆောင်ရာတွင် အဓိကအခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။ သုတေသနများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်လာသည်နှင့်အမျှ၊ ပိုမိုကောင်းမွန်သော ကုသမှုရွေးချယ်မှုများသည် ဤပြင်းထန်သောရောဂါရှိသူများအတွက် ရရှိနိုင်မည်ဖြစ်သည်။