瘙痒
ယားနာ
● ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် အကြောင်းတရားများ
Pruritus ကို ခြစ်ချင်စိတ်ကို နှိုးဆွသော မနှစ်မြို့ဖွယ် ခံစားမှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အချို့သော စနစ်ကျသောရောဂါများသည် ပြင်းထန်မှုအပျော့စားမှ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည့် ယားယံခြင်းကို ဖြစ်စေကြောင်း ကြာမြင့်စွာကတည်းက သိထားပြီးဖြစ်သည်။ ယေဘူယျ ယားနာကို အရင်းခံဖြစ်စေသော ရောဂါကို အခြေခံ၍ အောက်ဖော်ပြပါ အမျိုးအစားများ ခွဲခြားနိုင်သည်- ကျောက်ကပ် ယားနာ၊ cholestatic pruritus၊ hematologic pruritus၊ endocrine pruritus၊ malignancy နှင့် idiopathic ယေဘူယျ pruritus တို့ ဖြစ်သည်။
ယားယံခြင်း (သို့) ယားယံခြင်းသည် xerosis၊ atopic dermatitis၊ မူးယစ်ဆေးဝါးပေါက်ကွဲမှု၊ အင်ပျဉ်၊ psoriasis၊ arthropod assault၊ mastocytosis၊ dermatitis herpetiformis သို့မဟုတ် pemphigoid ကဲ့သို့သော မူလအရေပြားရောဂါနှင့် ဆက်စပ်မှုအများဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အရေပြားယားယံခြင်း၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် မဖော်ထုတ်နိုင်ပါက စနစ်ကျသော သို့မဟုတ် အာရုံကြောဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရပါမည်။ မူလအရေပြားအခြေအနေ လက္ခဏာများမရှိသော လူနာများသည် ယားယံခြင်း၏ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော စနစ်ကျသော အကြောင်းရင်းများကို စေ့စေ့စပ်စပ် အကဲဖြတ်သင့်သည်။

Cevikbas F၊ Lerner EA။ ယားယံခြင်း၏ဇီဝကမ္မဗေဒနှင့်ရောဂါဗေဒ။ Physiol ဗျာ. 2020 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 1;100(3):945-982။ doi- 10.1152/physrev.00017.2019။ Epub 2019 ဒီဇင်ဘာ 23။ PMID: 31869278; PMCID: PMC7474262။
● မော်ဒယ်များ 【ရက်စွဲ➡ မော်ဒယ်များ】
| ● IL-31& ဒဏ်ရာ Induced C57BL/6 Pruritus မော်ဒယ် 【ယန္တရား】အရေပြားဒဏ်ရာ အနာကျက်ခြင်းသည် ယားယံခြင်း၏ မနှစ်မြို့ဖွယ် ခံစားမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ယားယံမှု အမျိုးအစား၏ နောက်ခံ ယန္တရားများကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့ပြီး အနာကျက်စဉ်အတွင်း ထုတ်လွှတ်သော ပျော်ဝင်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများကို အာရုံစိုက်ကာ ယားယံမှု၏ အထွတ်အထိပ်ကာလတွင် အရေပြားအနာတစ်သျှူးတွင် Interleukin 31 (IL-31) ပမာဏမြင့်မားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
|
| ● AEW Induced C57BL/6 ယားနာပုံစံ 【ယန္တရား】 ခြောက်သွေ့သောပတ်ဝန်းကျင်တွင် အော်ဂဲနစ်ပျော်ရည်များနှင့် ရေ သို့မဟုတ် ထိတွေ့မှုဖြင့် ကုသခြင်းသည် အမိုင်နိုအက်ဆစ်၊ α-hydroxylates၊ pyrrolidonecarboxylate နှင့် ယူရီးယားတို့အပါအဝင် ရေတွင်ရှိသော အစိတ်အပိုင်းများ ဆုံးရှုံးသွားသဖြင့် အတားအဆီးကို နှောင့်ယှက်နိုင်သည်။ အရေပြားအတားအဆီးနှောင့်ယှက်မှု၏ စမ်းသပ်မှုပုံစံကို အော်ဂဲနစ်ပျော်ရည် သို့မဟုတ် surfactant ဖြင့် ကုသခြင်းဖြင့် သရုပ်ပြခဲ့သည်။ Acetone နှင့် diethylether (AEW) ပြီးနောက် ရေဖြင့် ကြွက်ကို ကုသခြင်းသည် သူ့အလိုလို ကုတ်ခြစ်ခြင်းကို သိသိသာသာ တိုးစေသည်။
|
ယားနာ
● ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် အကြောင်းတရားများ
Pruritus ကို ခြစ်ချင်စိတ်ကို နှိုးဆွသော မနှစ်မြို့ဖွယ် ခံစားမှုတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်သည်။ အချို့သော စနစ်ကျသောရောဂါများသည် ပြင်းထန်မှုအပျော့စားမှ စိတ်အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေသည့် ယားယံခြင်းကို ဖြစ်စေကြောင်း ကြာမြင့်စွာကတည်းက သိထားပြီးဖြစ်သည်။ ယေဘူယျ ယားနာကို အရင်းခံဖြစ်စေသော ရောဂါကို အခြေခံ၍ အောက်ဖော်ပြပါ အမျိုးအစားများ ခွဲခြားနိုင်သည်- ကျောက်ကပ် ယားနာ၊ cholestatic pruritus၊ hematologic pruritus၊ endocrine pruritus၊ malignancy နှင့် idiopathic ယေဘူယျ pruritus တို့ ဖြစ်သည်။
ယားယံခြင်း (သို့) ယားယံခြင်းသည် xerosis၊ atopic dermatitis၊ မူးယစ်ဆေးဝါးပေါက်ကွဲမှု၊ အင်ပျဉ်၊ psoriasis၊ arthropod assault၊ mastocytosis၊ dermatitis herpetiformis သို့မဟုတ် pemphigoid ကဲ့သို့သော မူလအရေပြားရောဂါနှင့် ဆက်စပ်မှုအများဆုံးဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း အရေပြားယားယံခြင်း၏ အကြောင်းရင်းအဖြစ် မဖော်ထုတ်နိုင်ပါက စနစ်ကျသော သို့မဟုတ် အာရုံကြောဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းကို ရှာဖွေရပါမည်။ မူလအရေပြားအခြေအနေ လက္ခဏာများမရှိသော လူနာများသည် ယားယံခြင်း၏ ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော စနစ်ကျသော အကြောင်းရင်းများကို စေ့စေ့စပ်စပ် အကဲဖြတ်သင့်သည်။

Cevikbas F၊ Lerner EA။ ယားယံခြင်း၏ဇီဝကမ္မဗေဒနှင့်ရောဂါဗေဒ။ Physiol ဗျာ. 2020 ခုနှစ် ဇူလိုင်လ 1;100(3):945-982။ doi- 10.1152/physrev.00017.2019။ Epub 2019 ဒီဇင်ဘာ 23။ PMID: 31869278; PMCID: PMC7474262။
● မော်ဒယ်များ 【ရက်စွဲ➡ မော်ဒယ်များ】
| ● IL-31& ဒဏ်ရာ Induced C57BL/6 Pruritus မော်ဒယ် 【ယန္တရား】အရေပြားဒဏ်ရာ အနာကျက်ခြင်းသည် ယားယံခြင်း၏ မနှစ်မြို့ဖွယ် ခံစားမှုနှင့် ဆက်စပ်နေသည်။ သိပ္ပံပညာရှင်များသည် ယားယံမှု အမျိုးအစား၏ နောက်ခံ ယန္တရားများကို စူးစမ်းလေ့လာခဲ့ပြီး အနာကျက်စဉ်အတွင်း ထုတ်လွှတ်သော ပျော်ဝင်နိုင်သော အကြောင်းရင်းများကို အာရုံစိုက်ကာ ယားယံမှု၏ အထွတ်အထိပ်ကာလတွင် အရေပြားအနာတစ်သျှူးတွင် Interleukin 31 (IL-31) ပမာဏမြင့်မားသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။
|
| ● AEW Induced C57BL/6 ယားနာပုံစံ 【ယန္တရား】 ခြောက်သွေ့သောပတ်ဝန်းကျင်တွင် အော်ဂဲနစ်ပျော်ရည်များနှင့် ရေ သို့မဟုတ် ထိတွေ့မှုဖြင့် ကုသခြင်းသည် အမိုင်နိုအက်ဆစ်၊ α-hydroxylates၊ pyrrolidonecarboxylate နှင့် ယူရီးယားတို့အပါအဝင် ရေတွင်ရှိသော အစိတ်အပိုင်းများ ဆုံးရှုံးသွားသဖြင့် အတားအဆီးကို နှောင့်ယှက်နိုင်သည်။ အရေပြားအတားအဆီးနှောင့်ယှက်မှု၏ စမ်းသပ်မှုပုံစံကို အော်ဂဲနစ်ပျော်ရည် သို့မဟုတ် surfactant ဖြင့် ကုသခြင်းဖြင့် သရုပ်ပြခဲ့သည်။ Acetone နှင့် diethylether (AEW) ပြီးနောက် ရေဖြင့် ကြွက်ကို ကုသခြင်းသည် သူ့အလိုလို ကုတ်ခြစ်ခြင်းကို သိသိသာသာ တိုးစေသည်။
|