အူသိမ်အူမရောင်ရောဂါ (IBD)
● ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် အကြောင်းတရားများ
Inflammatory bowel disease (IBD) သည် အစာခြေလမ်းကြောင်းရှိ တစ်ရှူးများ ကြာရှည်စွာ ရောင်ရမ်းခြင်း (နာတာရှည်) ပါ၀င်သည့် ပုံမမှန်မှုများကို ဖော်ပြသည့် ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရောင်ရမ်းသောအူသိမ်အူမရောဂါများ (IBD) သည် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းအတွင်းရောင်ရမ်းခြင်း (GIT) ဖြင့်သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသောရှုပ်ထွေးသောအူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများအုပ်စုကိုဖော်ပြပြီးအဓိကပုံစံနှစ်မျိုးဖြစ်သော ulcerative colitis (UC) နှင့် Crohn's disease (CD) တို့ဖြစ်သည်။
IBD ၏အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိရသေးပါ။ သို့သော်၊ အကြောင်းရင်းများစွာသည် UC နှင့် Crohn's ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေနိုင်သည် ။ ကိုယ်ခံအားစနစ်၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ လူမျိုးစုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအချက်များကဲ့သို့သော

https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)60150-0
● မော်ဒယ်များ 【ရက်စွဲ➡ မော်ဒယ်များ】
| ● DSS Induced C57BL/6 IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】ရောင်ရမ်းသောအူသိမ်အူမရောဂါများ (IBD) သည် အဓိကအားဖြင့် ulcerative colitis နှင့် Crohn's Disease များပါ၀င်သော ရှုပ်ထွေးပြီး အကြောင်းရင်းမသိနိုင်သော ရောဂါများဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော အနှစ် 20 အတွင်း လူသား IBD ကို စက်ယန္တရားနည်းဖြင့် လေ့လာရန် အူလမ်းကြောင်း အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ murine model အများအပြားကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤမော်ဒယ်များသည် IBD ရောဂါဖြစ်ပွားမှု၏ အရင်းခံ ယန္တရားများကို ပုံဖော်ရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုထုံးများစွာကို အကဲဖြတ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကိရိယာများဖြစ်သည်။ အမျိုးမျိုးသော ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ဖြစ်စေသော အူမကြီးရောင်ခြင်း မော်ဒယ်များကြားတွင်၊ dextran sulfate sodium (DSS)-induced colitis model ကို ၎င်း၏ရိုးရှင်းမှုနှင့် human ulcerative colitis နှင့် များစွာသော ဆင်တူမှုများကြောင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုပါသည်။ ဤပုံစံသည် အလုပ်ခန့်သည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ နှစ်မျိုးလုံးရှိသည်။
|
●DSS Induced Chronic C57BL/6 IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】ရောင်ရမ်းသောအူသိမ်အူမရောဂါများ (IBD) သည် အဓိကအားဖြင့် ulcerative colitis နှင့် Crohn's Disease များပါ၀င်သော ရှုပ်ထွေးပြီး အကြောင်းရင်းမသိနိုင်သော ရောဂါများဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော အနှစ် 20 အတွင်း လူသား IBD ကို စက်ယန္တရားနည်းဖြင့် လေ့လာရန် အူလမ်းကြောင်း အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ murine model အများအပြားကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤမော်ဒယ်များသည် IBD ရောဂါဖြစ်ပွားမှု၏ အရင်းခံ ယန္တရားများကို ပုံဖော်ရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုထုံးများစွာကို အကဲဖြတ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကိရိယာများဖြစ်သည်။ အမျိုးမျိုးသော ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ဖြစ်စေသော အူမကြီးရောင်ခြင်း မော်ဒယ်များကြားတွင်၊ dextran sulfate sodium (DSS)-induced colitis model ကို ၎င်း၏ရိုးရှင်းမှုနှင့် human ulcerative colitis နှင့် များစွာသော ဆင်တူမှုများကြောင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုပါသည်။ ဤပုံစံသည် အလုပ်ခန့်သည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ နှစ်မျိုးလုံးရှိသည်။
|
● TNBS Induced C57BL/6 & SD & Chronic C57BL/6 IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】Hapten reagent 2,4,6-trinitrobenzene sulfonic acid (TNBS) သည် Morris et al မှ 1989 ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော colitis ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အထူးသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရောင်ရမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းနှင့်/သို့မဟုတ် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်အာနိသင်များ အလိုက် အမျိုးမျိုးသော ဓာတု သို့မဟုတ် သဘာဝဒြပ်ပေါင်းများကို လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုတွင် အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။ အတိုချုပ်အားဖြင့်၊ TNBS colitis သည် ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် လှုံ့ဆော်သော colitis တိရိစ္ဆာန်ပုံစံများအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ TNBS induced colitis သည် လူ့ Crohn's ရောဂါနှင့် သိသာထင်ရှားသော ဂုဏ်သတ္တိများ မျှဝေလေ့ရှိသော အသုံးများသော တိရစ္ဆာန်ပုံစံဖြစ်သည်။ စုပေါင်းအားဖြင့်၊ Crohn ၏ရောဂါကိုတုပသောမျိုးရိုးဗီဇနှင့်အလိုအလျောက်ပုံစံများကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သော်လည်း၊ TNBS-colitis သည်ကျွန်ုပ်တို့၏လက်နက်တပ်ဆင်ရေးတိုရီယံတွင်အစွမ်းထက်သောကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် immunopathogenesis နှင့်ရောဂါ၏အလားအလာကုသမှုများကိုလေ့လာရန်ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။
|
● OXA Induced C57BL/6 & BALB/c & SD IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】 oxazolone (OXA) နှင့် 2,4,6-trinitro-benzene sulfonic acid (TNBS) ၏ intracolonic အပလီကေးရှင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကြွက်မော်ဒယ်များ ၊ အထူးသဖြင့်၊ ယခင်လေ့လာမှုများက IBD ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် Th နှင့် Treg ဆဲလ်များသည် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး Th9 ဆဲလ်များကို လေ့လာရန်အတွက် OXA မော်ဒယ်ကို Th1 နှင့် Th17 ဆဲလ်များကို အကဲဖြတ်ရန် TNBS မော်ဒယ်ကို အသုံးပြုထားသည်။
|
အူသိမ်အူမရောင်ရောဂါ (IBD)
● ရောဂါလက္ခဏာများနှင့် အကြောင်းတရားများ
Inflammatory bowel disease (IBD) သည် အစာခြေလမ်းကြောင်းရှိ တစ်ရှူးများ ကြာရှည်စွာ ရောင်ရမ်းခြင်း (နာတာရှည်) ပါ၀င်သည့် ပုံမမှန်မှုများကို ဖော်ပြသည့် ဝေါဟာရတစ်ခုဖြစ်သည်။ ရောင်ရမ်းသောအူသိမ်အူမရောဂါများ (IBD) သည် အစာအိမ်နှင့်အူလမ်းကြောင်းအတွင်းရောင်ရမ်းခြင်း (GIT) ဖြင့်သွင်ပြင်လက္ခဏာရှိသောရှုပ်ထွေးသောအူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာရောဂါများအုပ်စုကိုဖော်ပြပြီးအဓိကပုံစံနှစ်မျိုးဖြစ်သော ulcerative colitis (UC) နှင့် Crohn's disease (CD) တို့ဖြစ်သည်။
IBD ၏အကြောင်းရင်းအတိအကျမသိရသေးပါ။ သို့သော်၊ အကြောင်းရင်းများစွာသည် UC နှင့် Crohn's ရောဂါ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို တိုးမြင့်စေနိုင်သည် ။ ကိုယ်ခံအားစနစ်၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ လူမျိုးစုနှင့် ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာအချက်များကဲ့သို့သော

https://doi.org/10.1016/S0140-6736(12)60150-0
● မော်ဒယ်များ 【ရက်စွဲ➡ မော်ဒယ်များ】
| ● DSS Induced C57BL/6 IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】ရောင်ရမ်းသောအူသိမ်အူမရောဂါများ (IBD) သည် အဓိကအားဖြင့် ulcerative colitis နှင့် Crohn's Disease များပါ၀င်သော ရှုပ်ထွေးပြီး အကြောင်းရင်းမသိနိုင်သော ရောဂါများဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော အနှစ် 20 အတွင်း လူသား IBD ကို စက်ယန္တရားနည်းဖြင့် လေ့လာရန် အူလမ်းကြောင်း အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ murine model အများအပြားကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤမော်ဒယ်များသည် IBD ရောဂါဖြစ်ပွားမှု၏ အရင်းခံ ယန္တရားများကို ပုံဖော်ရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုထုံးများစွာကို အကဲဖြတ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကိရိယာများဖြစ်သည်။ အမျိုးမျိုးသော ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ဖြစ်စေသော အူမကြီးရောင်ခြင်း မော်ဒယ်များကြားတွင်၊ dextran sulfate sodium (DSS)-induced colitis model ကို ၎င်း၏ရိုးရှင်းမှုနှင့် human ulcerative colitis နှင့် များစွာသော ဆင်တူမှုများကြောင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုပါသည်။ ဤပုံစံသည် အလုပ်ခန့်သည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ နှစ်မျိုးလုံးရှိသည်။
|
●DSS Induced Chronic C57BL/6 IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】ရောင်ရမ်းသောအူသိမ်အူမရောဂါများ (IBD) သည် အဓိကအားဖြင့် ulcerative colitis နှင့် Crohn's Disease များပါ၀င်သော ရှုပ်ထွေးပြီး အကြောင်းရင်းမသိနိုင်သော ရောဂါများဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သော အနှစ် 20 အတွင်း လူသား IBD ကို စက်ယန္တရားနည်းဖြင့် လေ့လာရန် အူလမ်းကြောင်း အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ murine model အများအပြားကို တီထွင်ခဲ့သည်။ ဤမော်ဒယ်များသည် IBD ရောဂါဖြစ်ပွားမှု၏ အရင်းခံ ယန္တရားများကို ပုံဖော်ရန်နှင့် ဖြစ်နိုင်ချေရှိသော ကုထုံးများစွာကို အကဲဖြတ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်သော ကိရိယာများဖြစ်သည်။ အမျိုးမျိုးသော ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် ဖြစ်စေသော အူမကြီးရောင်ခြင်း မော်ဒယ်များကြားတွင်၊ dextran sulfate sodium (DSS)-induced colitis model ကို ၎င်း၏ရိုးရှင်းမှုနှင့် human ulcerative colitis နှင့် များစွာသော ဆင်တူမှုများကြောင့် တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုပါသည်။ ဤပုံစံသည် အလုပ်ခန့်သည့်အခါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည့် အားသာချက်များနှင့် အားနည်းချက်များ နှစ်မျိုးလုံးရှိသည်။
|
● TNBS Induced C57BL/6 & SD & Chronic C57BL/6 IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】Hapten reagent 2,4,6-trinitrobenzene sulfonic acid (TNBS) သည် Morris et al မှ 1989 ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော colitis ကိုဖြစ်ပေါ်စေသည်။ အထူးသဖြင့် ၎င်းတို့၏ ရောင်ရမ်းမှုကို ဆန့်ကျင်ခြင်းနှင့်/သို့မဟုတ် ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်အာနိသင်များ အလိုက် အမျိုးမျိုးသော ဓာတု သို့မဟုတ် သဘာဝဒြပ်ပေါင်းများကို လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုတွင် အဓိကကျသော အခန်းကဏ္ဍမှ ပါဝင်ပါသည်။ အတိုချုပ်အားဖြင့်၊ TNBS colitis သည် ဓာတုဗေဒနည်းဖြင့် လှုံ့ဆော်သော colitis တိရိစ္ဆာန်ပုံစံများအုပ်စုတွင် ပါဝင်သည်။ TNBS induced colitis သည် လူ့ Crohn's ရောဂါနှင့် သိသာထင်ရှားသော ဂုဏ်သတ္တိများ မျှဝေလေ့ရှိသော အသုံးများသော တိရစ္ဆာန်ပုံစံဖြစ်သည်။ စုပေါင်းအားဖြင့်၊ Crohn ၏ရောဂါကိုတုပသောမျိုးရိုးဗီဇနှင့်အလိုအလျောက်ပုံစံများကိုမိတ်ဆက်ခဲ့သော်လည်း၊ TNBS-colitis သည်ကျွန်ုပ်တို့၏လက်နက်တပ်ဆင်ရေးတိုရီယံတွင်အစွမ်းထက်သောကိရိယာတစ်ခုအဖြစ် immunopathogenesis နှင့်ရောဂါ၏အလားအလာကုသမှုများကိုလေ့လာရန်ဆက်လက်တည်ရှိနေသည်။
|
● OXA Induced C57BL/6 & BALB/c & SD IBD မော်ဒယ် 【ယန္တရား】 oxazolone (OXA) နှင့် 2,4,6-trinitro-benzene sulfonic acid (TNBS) ၏ intracolonic အပလီကေးရှင်းဖြင့် ဖြစ်ပေါ်လာသော အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကြွက်မော်ဒယ်များ ၊ အထူးသဖြင့်၊ ယခင်လေ့လာမှုများက IBD ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွင် Th နှင့် Treg ဆဲလ်များသည် အရေးကြီးသောအခန်းကဏ္ဍမှပါဝင်ကြောင်း သက်သေပြခဲ့ပြီး Th9 ဆဲလ်များကို လေ့လာရန်အတွက် OXA မော်ဒယ်ကို Th1 နှင့် Th17 ဆဲလ်များကို အကဲဖြတ်ရန် TNBS မော်ဒယ်ကို အသုံးပြုထားသည်။
|